fa تأثیر افزودنی‌های Mo و Ba با حضور Co بر خواص پیزوالکتریک و دی‌الکتریک سرامیک‌های سرب زیرکونات تیتانات سراميک‌هاي الكتریكي، نوري و مغناطيسي Electrical, Optical and Magnetic Ceramics پژوهشي Research <h6 dir="RTL" style="text-align:justify; margin-top:13px"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="color:#243f60"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:italic"><span lang="FA"><span style="font-style:normal">بررسی تأثیر مخلوطی از یون‌های باریم، مولیبدن و کبالت بر خواص دی‌الکتریک و پیزوالکتریک سرامیک‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">)</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">PZT</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">(</span></span> و <span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Pb(Zr_0.52 Ti_0.48)O₃</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> انجام شد. سرامیک‌های سرب زیرکونات تیتانات (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">PZT</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal">) ترکیب‌شده با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Ba</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Co</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Mo</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">با روش شیمیایی‌تر مرسوم سنتز شدند. نمونه‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">PZT</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">با روش دمای پایین قطب‌بندی شدند. تجزیه‌وتحلیل ترکیب با اشعه ایکس تأیید می‌کند که هیچ تغییری در ساختار بلوری </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">PZT</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">در ترکیب مشترک با </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Ba</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Co</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Mo</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">وجود ندارد. مشخص شد که افزودن 2</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">%</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">مول </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Ba </span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal">و 2</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">%</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">مول </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Co </span></span>&nbsp;<span lang="FA"><span style="font-style:normal">و 2</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">%</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">مول</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Mo </span></span>&nbsp;<span lang="FA"><span style="font-style:normal">به‌طور هم‌زمان بر روی مجموعه‌ای از پارامترهای دی‌الکتریک و پیزوالکتریک، که برای کاربردهای عملی این نوع سرامیک‌های</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">PZT</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> مهم هستند، تأثیر مثبت دارد. ضریب کیفیت مکانیکی(</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Qm</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal">) برای نمونه حاوی 1% مولی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Ba</span></span><span style="font-style:normal"> و 2% مولی </span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Co</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> برابر 250 و برای نمونه حاوی 1% مولی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Mo</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> و 2% مولی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Co</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> برابر 220 بود. بیشینه ضریب اتصال الکترومکانیکی و ثابت بار پیزوالکتریک</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">d33</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> برای نمونه‌ حاوی 2</span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">%</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> مولی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Ba</span></span><span style="font-style:normal"> &nbsp;و 1</span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">%</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal"> مولی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">&nbsp;Co</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal">به دست آمد که به ترتیب برابر با 0/36 و&nbsp;&nbsp; </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">&nbsp;pC/N</span></span><span lang="FA"><span style="font-style:normal">185 است. نمونه‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">PZT</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">حاوی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Ba</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Co</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-style:normal">Mo</span></span> <span lang="FA"><span style="font-style:normal">ممکن است نامزد سیستم‌های مبدل زیرآبی سونار&nbsp; و توان بالای مافوق صوت شوند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></h6> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="unicode-bidi:embed">The effect of a mixture of barium, molybdenum and cobalt ions on the dielectric and piezoelectric properties of PZT5 ceramics was investigated. Ba, Co and Mo doped&nbsp; lead zirconate titanate (PZT) were prepared via conventional wet chemical method. PZT-type samples were polling by a low-temperature method. XRD analysis of the calcined powders confirms that there is no change in the crystal structure of PZT on co-doping with Ba, Co and Mo. It was found that the addition of 2% mol Ba, 2% mol Co, and 2% mol Mo simultaneously has a positive effect on a set of dielectric and piezoelectric parameters, which are important for the practical applications of this PZT - type ceramics. The mechanical quality factor Q_m was 250 for the sample mixed with 1% mol Ba and 2% mol Co and 220 for the sample mixed with 1% mol Mo and 2% mol Co. The maximum electromechanical coupling coefficient and piezoelectric charge coefficient d₃₃ for the sample combined with 2% mol Ba and 1% mol Co was obtained, which is equal to 0.36 and pC/N185, respectively. PZT samples doped with Ba, Co, and Mo may be potential candidates for underwater sonar and high power ultrasonic transducer systems.</span></span></span></span></div> خواص پیزوالکتریک و دی‌الکتریک, سرامیک نوع PZT, فاکتور کیفیت مکانیکی, افزودنی مولیبدن و باریم piezoelectric and dielectric properties, PZT type ceramics, mechanical quality factor, Ba and Mo Doping 57 66 http://jicers.ir/browse.php?a_code=A-10-1950-1&slc_lang=fa&sid=1 hossein lexian حسین لکزیان lexian@mut.ac.ir 10031947532846003332 10031947532846003332 Yes malek ashtar university of technology دانشگاه صنعتی مالک اشتر mohammad hadi hemati محمد هادی همتی mhhemati@yahoo.com 10031947532846003333 10031947532846003333 No malek ashtar university of technology دانشگاه صنعتی مالک اشتر mohammad hossein GhezelAyagh محمد حسین قزل ایاغ ghezel@gmail.com 10031947532846003334 10031947532846003334 No malek ashtar university of technology دانشگاه صنعتی مالک اشتر