fa سنتز و بررسی خواص نوری و مغناطیسی اثر آلاینده همزمان بر نانو ذرات اکسید روی سراميک‌هاي الكتریكي، نوري و مغناطيسي Electrical, Optical and Magnetic Ceramics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;">در این پژوهش به بررسی اثر آلایش همزمان یون کبالت به همراه یون&shy;های منیزیم، کلسیم و مس با استفاده از روش سل- ژل بر روی خواص ماده پرداخته شد. خواص ساختاری، ریخت&shy;شناسی و اپتیکی نانو ذرات سنتز شده با استفاده از پراش اشعه ایکس (<span dir="LTR">XRD</span>)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (<span dir="LTR">FESEM</span>)، طیف سنجی فروسرخ (<span dir="LTR">FTIR</span>) و طیف سنجی <span dir="LTR">DRS</span> مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل به روش ریتولد الگوهای <span dir="LTR">XRD</span> ساختارتک فاز ورتزیت هگزاگونال را تایید نمود. در طیف سنجی فروسرخ باندهای مربوط به این ساختار در عدد موج در حدود <span dir="LTR">cm^-1</span> 400 شناسایی شد. تصاویر &nbsp;میکروسکوپی نشان داد که ذرات ریز اکسید روی با ابعاد 10 تا 20 نانومتر در اثر چسبیدن به یکدیگر آگلومره شده&shy;اند. علاوه بر این مشخص شد که شکاف باند نمونه&shy;های آلاییده شده نسبت به اکسید روی خالص کاهش یافته است. گاف انرژی در اثر افزوده شدن کبالت به عنوان آلاینده از <span dir="LTR">eV</span> 0/3 به <span dir="LTR">eV</span> 5/2 و با اضافه شدن مس به عنوان آلاینده دوم به ترکیب، سبب کاهش بیشتر و رسیدن به حدود <span dir="LTR">eV</span> 1/2 &nbsp;می&shy;شود. همچنین بررسی نمونه&shy;ها با دستگاه <span dir="LTR">VSM</span> نشان داد که خواص مغناطیسی ذرات با اضافه شدن آلاینده کبالت تقویت شده و به <span dir="LTR">memu/g</span> 40 می&shy;رسد. اما در نتیجه هم آلاییده شدن خاصیت مغناطیسی به دلیل حضور یون غیرمغناطیسی کم می&shy;شود و تنها در نمونه حاوی هم آلاینده مس و کبالت تغییر محسوسی ایجاد نمی&shy;شود. لذا می&shy;توان این نمونه را مناسب ترین نمونه ساخته شده در کاربرد نیمه&shy;رسانای مغناطیسی رقیق به حساب آورد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;">In this study, the effect of simultaneous doping of magnesium, calcium, and copper ions on the properties of zinc oxide doped with cobalt was investigated. The sol-gel method has been used for the synthesis of nanoparticles. The structural and optical properties of the synthesized nanoparticles were investigated using X-ray diffraction (XRD), infrared spectroscopy (FTIR), and DRS spectroscopy. Rietveld&rsquo;s analysis of XRD patterns confirmed the hexagonal wurtzite phase structure. In infrared spectroscopy, bands related to this structure were detected at a <span dir="RTL">wavenumber</span> of about 400 cm^-1. Microscopic images showed that fine zinc oxide particles with dimensions of 10 to 20 nm were agglomerated by sticking to each other. In addition, it was found that the bandgap of the doped samples was reduced relative to pure zinc oxide. Due to the addition of cobalt as a dopant, the bandgap energy reduced from 3.0 eV to 2.5 eV. Also, copper ion as a second dopant in the composition caused a further reduction in the bandgap and reaches about 2.1 eV. <span dir="RTL">The</span> examination of the samples by the VSM device showed that the magnetic properties of the particles are enhanced by the addition of cobalt dopant and reach 40 memu / g. However, as a result, the magnetic property is reduced with other co-doped samples. copper and cobalt co-doped zinc oxide have no significant changes in magnetic properties. Therefore, with a lower bandgap and the best magnetic properties, this sample&nbsp;can be considered the most suitable sample in the dilute magnetic semiconductors&rsquo; application.</span></div> نانو ذرات, اکسید روی, سل-ژل, نیمه هادی مغناطیسی رقیق شده Nanoparticles, zinc oxide, sol-gel, diluted magnetic semiconductor 49 57 http://jicers.ir/browse.php?a_code=A-10-1837-2&slc_lang=fa&sid=1 Shekofeh Ahmadpour شکوفه احمدپور sh.ahmadpour1996@gmail.com 10031947532846003163 10031947532846003163 No دانشگاه شهرکرد Ibrahim Sharifi ابراهیم شریفی ibrahim.sharifi@outlook.com 10031947532846003164 10031947532846003164 Yes دانشگاه شهرکرد Mohammadreza Nilforoushan محمدرضا نیلفروشان m_r_nilforoushan@yahoo.com 10031947532846003165 10031947532846003165 No دانشگاه شهرکرد